Transversaliteit, programmatie en proces voor het opzetten van een Lokale Agenda 21

Workshop van 23.09.2008 in het kader van de projectoproep Agenda Iris 21

De workshop was gewijd aan de methodologische ondersteuning van gemeenten en OCMW’s die zich engageren in het programma Agenda Iris 21.

Het doel van deze begeleiding ter voorbereiding van de kandidatuurstelling is dat de trekkers van het project een goed beeld zouden krijgen van een Agenda 21 voor zij eraan beginnen, en dat de projecten die in november ingediend worden, zo goed mogelijk zouden zijn.

Er wordt naar een oplossing gezocht voor problemen, de vormingen worden aangpeast en referenten worden gezocht voor de verschillende thema’s.

Een Lokale Agenda 21 goed doen verlopen houdt allerlei uitdagingen in. In deze eerste workshop hebben we de voornaamste aangekaart:

• programmatie
• transversaliteit
• politieke steun
  

De gemeente Watermaal-Bosvoorde is reeds actief in het programma en is er haar ervaringen uit de doeken komen doen.

 

DO: « Niet monomaniakaal worden »

Een praktisch spel: de 7 stammen

Sandrino Holvoet, Stichting van de Toekomstige Generaties

Dit rollenspel had tot doel de deelnemers die we allemaal zijn, in verschillende graden, monomaniaken te doen zien. Dat brengt onze samenleving tot het ontwikkelen van evaluatiesystemen en monomaniakale indicatoren, die onvoldoende rekening houden met de complexiteit en de interdependentie van de situaties. Met dergelijke indicatoren wordt de ontsporing van het systeem vastgesteld wanneer er een groot probleem rijst … dan is het te laat!

Het spel heeft ook tot doel aan te tonen dat een van de mogelijke manieren om zich open te stellen voor andere dimensies is te werken met … andere monomaniakken, via openstelling en samenwerking, om het debat uit te breiden en te kunnen werken "over 360°".

Zo’n transversaal systeem van uitstippeling, beheer en evaluatie van projecten uitwerken is één van de voornaamste uitdagingen van de Agenda. Samenwerken met mensen die andere aandachtspunten hebben is een manier om vooruit te gaan in duurzame ontwikkeling. Openstelling is dus een van de basisvoorwaarden van duurzame ontwikkeling.

Zie ook op deze website

De Monitor van de duurzame ontwikkeling nr. 5 (pdf) geeft een voorbeeld van het rollenspel van de stammen in Jette.

Algemene planning van een Lokale Agenda 21

Oefening van gemeenschappelijke opbouw

Sandrino Holvoet, Stichting van de Toekomstige Generaties

In subgroepen hebben we getracht een modelprogramma voor de eerste 18 maanden van een Agenda op te stellen. Deze periode komt overeen met de fase van voorbereiding en uitwerking van het actieplan, maar het is ook de gemiddelde duur in het kader van de oproep om een stand van zaken op te stellen, een light diagnose op te maken, gedetailleerde doelstellingen en een actieprogramma op te stellen. De oefening bestond er dus in het geplande werk te confronteren met de beperkte tijd en interne organisatie van de gemeenten en OCMW’s.

Hoe moet men zijn planning opstellen?

Men moet over heel wat knowhow beschikken om een LA 21 op te stellen en uit te voeren. Dat is een complex project, dat evoluties vergt in de manier van werken en waarvoor de nodige instrumenten gemobiliseerd moeten worden: stuur- en adviescomités, transversaliteit, werkgroepen, ...

Enkele overwegingen betreffende de planning of de tijdlijn:
• de planning en het organigram van een Agenda zijn nauw met elkaar verbonden
• het is een drukkingsmiddel opdat de termijnen nageleefd zouden worden
• het bevat verplichte passages voor iedereen, ook al moet men zich aanpassen aan de lokale eigenheid
• er bestaat niet één grote planning die voor iedereen kan toegepast worden
 

Samen de tijdlijn uittekenen

Het uiteindelijke doel van de oefening is te trachten samen een planning uit te stippelen (of tijdlijn) vanaf de opstelling van het project tot de goedkeuring van de Agenda door de gemeenteraad, zijnde ongeveer 4 maanden (van september tot december) voor de kandidatuur en 18 maanden voor de Agenda 21.

Deze planning tussen twee verplichte momenten van de oproep, de proclamatie en de afwerking van het actieprogramma binnen de 18 volgende maanden is uiteraard een kladwerk dat nog gewijzigd kan worden en omgegooid in functie van de lokale realiteit.

Er werden 6 speciale momenten vastgelegd:

1. het kandidaatsdossier opstellen
2. eerste vergadering van het stuurcomité
3. eerste bekendmaking aan het publiek
4. goedkeuring van de conclusies van de diagnose
5. goedkeuring van de krachtlijnen van de LA21
6. goedkeuring van het actieplan door de gemeenteraad (juni 2010)

Resultaten van de oefening

Samenwerken is de eerste fase van de Agenda 21. In de huidige stand van de voorbereiding van de toekomstige kandidaten is het immers moeilijk om reeds een duidelijk idee te hebben over de eerste 18 maanden van de Agenda. Daarom loopt de opbouw van de planning verder tijdens onze volgende workshops.

Elementen van de planning

Vanaf september:

1e fase

• informatie aan het college
• goedkeuring van het college voor het engagement in de LA 21
• raadpleging en informatie van de schepenen en de diensthoofden
  

2e fase

• samenstelling van een stuurcomité 
• functies: validering en streven naar transversaliteit
• aankondiging van de aanwerving van een verantwoordelijke LA 21 (intern)

Onderdeel participatie:

• bekendmaking van de deelname aan de oproep (intern)
• medewerking van het gemeentebestuur
  

3e fase

• informatie en sensibilisering van het personeel (intern)
• opstelling van het kandidatuursdossier
  

Onderdeel participatie:

• samenstelling van een stuurcomité en voorbereiding van de overheidsopdracht

4e fase

• proclamatie van de laureaten – jan. 2009

Zie ook op deze website

Verslag van de workshop van 09.04.2008 "Goede aanpak van de Agenda", "1. De tijdlijn: analyse en commentaar" (pdf)

Politieke steun en transversaliteit

Ghislaine De Grave heeft het organigram van de gemeente Watermaal-Bosvoorde voorgesteld.
Bespreking van het organigram, de transversaliteit en de ondersteuning.


>> Download de presentatie (pdf)

« Terug